زلزله

هرگاه زمين به لرزه در آيد

محمد علي عسگري

يک بار ديگر زمين به لرزه در آمد و بخشي از خاک ميهن ما را دستخوش مصيب و ماتم کرد . هرچند ما در دور دست قرار داريم و از دور نظاره گر تصاوير مصيبت زدگانيم اما درک اين ماتم کار دشواري نيست . از اين جهت است که با همه آنهايي که دراين فاجعه ملي دچار مصيبت و رنج شدند ابراز همدردي مي کنيم و براي همه آنها آرزوي بهبودي و سلامتي داريم .

بي ترديد هرکدام از ما ايراني ها طي سالهاي عمر خود به نوعي زلزله را تجربه کرده ايم . اتفاقي که خارج از دسترس آدمي بوده و ناگهان سر مي رسد . در خواب يا بيداري ، و ناگهان در چند ظرف ثانيه يا دقيقه همه چيز را زير و رو مي کند . يادم مي آيد سالها پيش که جواني برومند بودم شب را در خانه خوابيده بوديم . ناگهان ولوله اي شد و گفتند زلزله است . مرحوم پدرم درحالت نيم خيز بين خواب و بيداري نشسته بود و داشت ذکر مي گفت . مادرم هراسان شيون مي کرد . من بلافاصله برخاستم تا چراغ اتاق را روشن کنم . گويي ديوار اتاق مي رفت و مي آمد يا برعکس اين من بودم که تلو تلو مي خورديم . دستم به کليد برق نمي رسيد . با هر جان کندني بود دستم را به ديوار و بر روي کليد برق کوبيدم . لامپ روشن شد و با چشم خود ديديم که چگونه از سيمي آويزان مانند گهواره تاب مي خورد . به شتاب از اتاق بيرون زديم اما زلزله آمده و رفته بود . خوشبختانه به خانه ما و همسايگان آسيبي نرسيد . زيرا کانونش جاي ديگري بود . اما بسياري از خانه هاي ديگران را ويران کرد .

به نظرم زلزله اخير کرمانشاه نيز تا اينجا به خير گذشته است و بايد از اين بابت شکر گزار بود . اگر زلزله اي با چنين قدرتي در مراکز يکي شهرهاي پر جمعيت کشور اتفاق مي افتاد ، حال بايد کشته ها را فراتر از هزاران شمارش مي کرديم . با اين همه فاجعه اخير هم کوچک نبود و دست کم اينکه بزرگ ترين و مرگبار ترين زلزله سال نام گرفت . هربار زلزله اي اتفاق مي افتد به ياد سوره مخصوصي در قرآن با همين نام مي افتيم . « اذا زلزلت الارض زلزالها ... » در آنجا نيز قرآن يک زلزله واقعي را توصيف مي کند هرچند معنا و مفهوم قيامت را از آن مراد کرده است . روزي که هراسان آدميان مي روند تا تماشاگر اعمال خود باشند . بعد در ادامه يک توصيف عيني و تکان دهنده نتيجه اي که مي گيرد فوق العاده است و به کار امروز ما نيز مي آيد : « فمن يعمل مثقال ذره خيرا يره ... » هرکس به اندازه يک مثقال کار نيکي انجام داده باشد امروز نتيجه اش را مي بيند و برعکس هرکس به اندازه ذره اي کار بد انجام داده باشد .... همين طور .

درجريان هر زلزله اي نيز اين امر صادق است . کساني هستند که نيکي کرده اند ، از آن بنايي که ساختماني را ساخت تا آن لوله کشي که لوله اي را کشيد تا آن کارگري که درست کار کرد تا آن مهندس و شهر سازي که کارش را از روي وجدان و به خوبي انجام داد تا آن مسئولي که از فرصت براي خدمت به خلق استفاده کرد . نتايج کار تک تک آنها امروز روشن است و مي توان در دادگاهي صالحه در باره آنها قضاوت کرد . در مقابل شاهد اعمال کسان ديگري هستيم که در کار خود حيله کردند و کم گذاشتند ، آنهايي که به جاي خدمت به خلق به فکر تربيت « ژن هاي خوب » خود بودند و سرمايه هاي بيت المال را در حساب هاي شخصي خود ريختند و به هزار بهانه از انجام مسئوليت هاي دقيق خود طفره رفتند و امروز پيامدهايش را ديگران بايد تحمل کنند .

راه دوري نرويم ، حتي درهمين لحظات وقوع فاجعه تا جمع و جور کردن و به سامان رساندن زندگي مصيبت زدگان هرکس به اندازه ذره اي کار نيک انجام دهد نتيجه آن را خواهد ديد . چنانکه هرکس از اين موقعيت به هرشکلي سوء استفاده گروهي يا جناحي کرده يا مرتکب خبط و خطايي شود پيامدهاي آتي آن معلوم خواهد شد و ديگران نيز خواهند ديد . پس دغلکاري و نامردمي ها را کنار بگذاريم و در حد توان خود – حتي « ذره اي کار خير » - انجام دهيم . تلاش کنيم به هر شکلي که مي توانيم مدد کار آنهايي باشيم که اين روزها به شدت نيازمند کمک و ياري ما هستند .